1Introduction
The spreading of hate speech in Myanmar is a big challenge that threatens the whole society, creates bigger gaps among differences and incites terrorism around the country. Hate Speech is deeply related to ethnic differences and political instability. As people in Myanmar are living with different ethnicities and religious groups side by side, political tension has often increased and it leads to hate speech that targets a particular ethnic group or religious group or political orientation. Those hate speeches not only marginalize targeted groups but also increase discrimination and terrorism which can destroy national reconciliation and social harmony.
The rise of digital platforms makes the spreading of hate speeches faster. The dangerous fake narratives and misinformation arrive to the social users quickly. Social media in particular is convenient for dialogue and reflecting the voices of the grassroots, at the same time, it's also a breeding ground for misinformation and dissent. In this situation, hate speech can further divide the public and it can act as a tool to further disrupt the unity of the people.
This report aims to analyze the source of hate speech, its manifestations and implications for society. By analyzing the sociopolitical contexts in which hate speech grows, we hope to broaden our understanding of the consequences of hate speech. Addressing the issue of hate speech is crucial for peacebuilding in Myanmar, the betterment of human rights and social cohesion.
2Research Methodology
As hate speech is a term that comes from emotion, there is a wide spectrum in defining it, not a specific one. BHRN, therefore, standardized the definition of hate speech for this report as follows. Hate speech in this report means aggressiveness and hatred against protected characteristics of a person or a group, blaming, discriminative expression, writing, gesture, or art expression of excoriation, or dehumanization.
It means attacking someone’s faith, language, gender, sexual orientation, origin, ethnicity, skin color, race, belief, citizenship and physical appearance. The monitored hate speeches were categorized as (1) Criminalizing Hate Speech, (2) Abusive Hate Speech, (3) Dehumanizing Hate Speech, (4) Violence Inciting Hate Speech, (5) Threatening Hate Speech, and (6) Hate Speech that supports prejudicial actions inspired by hate speech.
BHRN has daily documented hate speech terms and usages found in the contents – based on the current political crisis - disseminated by the military’s propagative channels during the political and war tensions.
This report was written after monitoring both online and printed media which were used by Junta and its supporters to spread their hate speeches. BHRN has monitored 3 Facebook groups, 13 Facebook accounts, 24 Telegram channels, 34 TikTok accounts, and 3 Printed Media during November of 2024. As it is difficult to monitor the whole social media, there might be some hate speech unrecorded.
Context of misinformation as hate speech
In this report, BHRN has analysed hate speech in the context of the ongoing political tensions in Myanmar. Sometimes, when measured by international standards, what might look like misinformation takes on a different significance in the aftermath of the 2021 coup. This is because misinformation, particularly when aimed at individuals, groups with opposing political beliefs, or minority religious communities, can have severe consequences, even leading to loss of life and the intensification of religious and community conflicts.
Hate speech in Myanmar's current political climate is more than just false information; it can be a catalyst for very real and harmful outcomes, especially in the post-coup environment. Understanding this complex relationship between hate speech, misinformation, and their tangible impacts is crucial for grasping the region's broader social, political, and intergroup dynamics.
3Findings of hate speech in Social Networks
A total of 87 hate speech cases were found during BHRN’s monitoring process this month. Facebook and TikTok accounts were not consistently used but temporarily and moved to other accounts and some moved to Telegram channels. The military mainly used Telegram channels and TikTok accounts to spread hate speeches.
Hate Speech Targets and Usages
In this month’s (the month of November) monitoring, hate speech targeted the most was PDFs and the second most was Arakan Army (AA) and the third was NUG. Moreover, hate speeches targeting the Rohingya ethnicity and Muslim community were found as well.
In addition, the most used terms of hate speeches for this month are "dog, terrorists, Bengali, Kalar (a derogatory term referring to Muslims), and evil.
Hate Speech Targeting the Muslim Community
The Rohingya community in Germany was collecting donations for the Rohingya community of Myanmar. A Facebook account named Ko Than Win posted by referring to that news, that “the collection of money by the Rohingya community will not be for the local Rohingya in Myanmar but these funds will go to the Islamic Extremist Armed Groups. Even though the international community has been supporting the Rohingya since 2012, those funds went to Muslim armed groups only. There is no effective change on the ground by those fundings. This is a very dangerous issue”. In that post, Muslims were mentioned as terrorist criminals. That post used Criminalizing Hate Speech.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 1)
Lu Thar's Facebook account posted that Muslim terrorists are working to take over Maungdaw area, while Rakhine people are focusing on the current city-occupation battles in Rakhine State. In that post, it is stated that 1) other Muslims are encouraging Muslim terrorists to fight against AA Rakhine who is exhausted from current wars, 2) Muslims are spreading hate speech from all over the world, 3) to join the military council to fight against Muslim terrorists. In that post, Muslims are called terrorists many times. That post used Criminalizing Hate Speech against Muslims living in Myanmar.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 2)
Lu Thar's Facebook account posted that Rakhine people are fleeing from their homes in Rakhine because of Muslims. "Rakhine people from the border region may have fled to central Rakhine State, some to the mainland, and some to foreign countries. Right now there are only around thousands of Rakhine people left in the Maungdaw region. It is because of the increase in Muslims." That post used Criminalizing Hate Speech against Rakhine Muslims. Indeed, the exodus of Rakhine people is only due to the lack of economic opportunities in the region and the current war.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 3)
Han Nyein Oo telegram channel posted hate speech against Muslims who are participating in the Spring Revolution and are mentioned as the ones who are destroying the country. That post used Abusive Hate Speech against Muslims.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 4)
Hate Speech Targeting to Rohingya Community
Zaw Min Oo's Facebook account posted hate speech with false information that "in 1949, the Rohingya occupied Rakhine State and then the military had to fight back. The fact that Rakhine State was able to be re-incorporated into the map of Myanmar because of Tatmadaw." He mentioned the military council as an honor. That post used Abusive Hate Speech against Rohingya.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 5)
Yoma Lanka's Facebook account posted that the military council is using Rohingya as soldiers during the ongoing war in Rakhine State, and those Rohingya soldiers are stationed on pagodas. The post made people who do not want the coup to think that the Rohingya Muslims are on the side of the military council. That post used Dehumanizing Hate Speech against Rohingya.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 6)
Lu Thar's Facebook account posted that Rohingya camps in the country are also recruiting soldiers, citing a Reuters interview with the RSO leader. The interview mentioned that Rohingyas from refugee camps in Bangladesh have been recruited as soldiers. That post used Abusive Hate Speech describing Rohingya as terrorists. It also used Hate Speech that supports prejudicial actions inspired by hate speech.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 7)
Lu Thar's Facebook account posted that "while Rohingya abroad are calling themselves Burmese and travelling around the world, on the other side, real Burmese people living in Myanmar are fleeing due to wars in the country. They are trying to show false information to the world." That post objected to the citizenship of Rohingya people. It also used Abusive Hate Speech describing Rohingya as the people trying to take over territory through media propaganda and terrorism.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 8)
Hate Speech Targeted to PDF
A pro-military Tiktok account named Minthu posted that “the military has done airstrikes to the PDF in Phasaung Township of Karenni State who are forcibly collecting money from the people”. In that post, PDF was accused as a terrorist group who are forcibly collecting money from people. That post used criminalizing hate speech against PDF.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 9)
A pro-military telegram channel named Hminewai posted that “PDFs in Karenni state and Chin state are very noisy so that they should be attacked to keep them silent”. That post was inciting to attack PDF in Karenni and Chin states by both airstrikes and ground attacks. In that post, PDFs were compared to dogs. That post used threatening hate speech and dehumanizing hate speech.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 10)
A telegram channel named Ka Ka Han posted that the armed groups under the NUG including PDF were raping women and killing them. In addition, they put guns on local resident women’s head and raped them. When people complained about this to NUG, the complainant was under threat rather than taking actions against the perpetrator. In that post, PDF were referred to as rapists and terrorists. That post used criminalizing hate speech against PDF and NUG.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 11)
When Khit Thit Media reported a news that the junta was conducting bombardment training by drones to their soldiers in the training academy. The public showed their concerns in the comment section. A telegram channel named Hminewai posted those comments and added a caption that PDFs are now frightened. In that post, PDFs were compared to dogs. That post used dehumanizing hate speech.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 12)
Hate Speech targeted to Arakan Army
A pro-military telegram channel named Han Nyein Oo posted that “As AA is facing losses and becoming weaker, AA has been arresting innocent civilians, childrens and monks to use them as human shields”. That post used criminalizing hate speech against AA.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 13)
A pro-military Telegram channel named Rakhita Hittaing posted that “those people who trusted AA and moved to Ann Township to live are now facing the danger of AA, PDF and CDF. Ann Township should be attacked by airstrikes.” That post used threatening hate speech and dehumanizing hate speech against AA as it compared AA to dogs.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 14)
A pro-military Telegram channel named Sis Thway posted a cartoon with a caption “AA has arrested Chin people and raped them after they had invaded Chin State”. The cartoon showed that AA was killing Chin people. That post used criminalizing hate speech against AA.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 15)
Hate Speech targeted to MNDAA and PNLA
A Facebook account named Zaw Min Oo expressed a sense of pride in the military doing airstrikes in Lashio Township. In that post, abusive hate speech and dehumanizing hate speech were found against MNDAA as well as hate speech that supports prejudicial actions was also recorded.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 16)
A telegram channel named Sis Thway posted that The Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) was using local residents as human shields and they are terrorists who are arresting young people to serve in their armed group. In that post, MNDAA was compared to dogs as well. That post used criminalizing hate speech and dehumanizing hate speech against MNDAA.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 17)
A TikTok account named General Min Aung Hlaing posted that “the leader of Pa-O National Liberation Army (PNLA) has betrayed his own people by letting Kayan people and Padaung people invade their area. He intended to incite war in southern Shan state. In addition, PNLA has united with Karenni Nationalities Defence Force (KNDF) and is trying to attack the military and Pa-O National Army (a militia of Burmese military) who are always loyal to the Pa-O people. PNLA is now going to collapse. Moreover, KNDF has taken over the PNLA. Even though Khun Okkar, the leader of PNLA, wanted to surrender and have a discussion with the military, he was worried that he could be killed by the KNDF. He is hoping to get a peace proposal from the PNA”. In that post, Kayan ethnic people were referred to as Padaung people and evil Kayan people. That post used abusive hate speech and criminalized hate speech against PNLA and KNDF.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 18)
Hate Speech targeted to National Unity Government (NUG)
A telegram channel named Sis Thway posted a cartoon showing that NUG ministers were discussing bringing the Junta leader to the international judicial mechanisms. Beside that discussion, two people were talking that PDF who are killing innocent civilians should be brought to court, not the military leader. That cartoon described PDF as the killers of innocent civilians, childrens and monks but also the destroyer of townships and villages as the puppet of NUG. That post used Threatening hate speech to kill PDF wherever NUG and PDF are found.
Original post (See the translation of the attached link below conclusion - 19)
A telegram channel named Sis Thway posted that NUG was organized by the low-standard people since its early foundation and they order PDF to kill people who hold different stands from them. NUG is using PDF in the frontline. That post used criminalizing hate speech against NUG and dehumanizing hate speech against PDF as they were compared to dogs.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 20)
A telegram channel named Justice Seeker Group JSG posted a cartoon in which a wise man was asked what would happen if evil people, thieves, deceivers and bandits were united. That wise man answered that they lead to NUG and PDF. That cartoon described NUG and PDF as criminals.
Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 21)
4The figure illustrating types of hate speech
5The figure illustrating the number of hate speech targets
6Keywords used by hate speech writers
7Conclusion
In November, the analysis of hate speech revealed that hate speech was often centered around themes of war and specifically targeted ethnic and religious groups. The hate speeches discriminated against armed groups while expressing a sense of pride in the military as defenders of the nation.
The most common is the incitement to violence especially against the Rohingya and Muslim community. The issue of Rohingya refugee camps in Bangladesh is being compared to the oppressed Rohingya of Myanmar during this month and hate speeches were created based on that. It was written that Rohingya are terrorists who are trying to divide Rakhine State and establish their own nation. In addition, Muslims were depicted as a privileged class to spread hate speech, on the other hand, they were targeted by abusive hate speech.
Hate speech spreaders are discriminating against those armed groups that are fighting against the Junta and praising the junta. Hate speeches were created and spread to incite violence in civil war areas. They are spreading narratives that NUG, which is accepted by people as the government, is supporting terrorism, using armed groups and they are ordering to kill people. The Guardian journal that used to publish hate speech no longer exists but Bullet journal is now the only one that still publishes hate speech.
In conclusion, the terms that discriminate against a community or a person are being used the most during November. Criminalizing other sides was also found to legitimize the junta.
Translations of the documented posts
The posts below are hate speech documented by BHRN. They are translated here only as evidence for this report.
See the translation of the attached link below the conclusion.
Translation (1)
Bengalis Fund Raising
Facebook Celebrity San Lwin and a group of Bengalis based in Germany have been receiving donations from all over the world under the title of "For the Rohingya community of Rakhine." It is not a strange thing as they used to do individual fundraising in the past. Since the outbreak of the Bengali conflict in Rakhine, San Lwin and his friends have been traveling around the world receiving donations. But I have never heard of them supporting the Bengali community in Rakhine even with a bottle of rice or a bottle of oil. Now it is strange that all Bengalis and Muslim-related communities around the world are grouping to collect donations by online system. It is again under the title of helping Bengalis. It is possible that the money received under that title will be used to get international funds for the Islamic Extremist Armed Groups. Because since 2012, Bengali activists have been receiving millions of international aid, but nothing has been provided on the ground by those aid. This time, if the fund-raising that Muslims are promoting is fund-raising for terrorists, then Bengalis are doing a very dangerous job. All of our border regions need to be controlled by our own people, and we need to be able to carefully track the activities of Islamic Terrorists.
……………………
Translation (2)
While Rakhine people are focusing on the current city-occupation battles in Rakhine State, Muslims are working with terrorist Muslim forces and Junta to fight against Rakhine State. Most of the people who comment under the Facebook page named "Maung Daw Daily" are related to the ASA, RSO. We can know that by checking the profile, posts and videos. And most of the comments support the terrorist Muslim groups and also support hate speech. Those people are from Rakhine, Bangladesh, Malaysia and also Myanmar. What these extremists are saying is to attack AA Rakhine in order to return to the Rakhine state whenever they want to. Those Muslims are encouraging to fight against AA Rakhine who seems to be exhausted from ongoing wars. Whatever, we need to be very careful.
……………
Translation (3)
Maungdaw
Maungdaw has a 175-mile border with Bangladesh. In the population (529,661), only (33,748) are Rakhine people and Hindu, and the rest of the population (495,903) are Bengalis. According to the population ratio, 94% are Bengali, 6% are Harakhina tribes and Hindus. There are only 84 monasteries, but 836 Muslim mosques and 745 Islamic schools. According to historical records, since the Rakhine-Bengali conflict in 1942 after the Second World War, Rakhine villages were burned down and the population of the Rakhine people gradually decreased as most of them had to flee.
Quotation from Sayar Chit Win's book
"In 1942, Rakhine people had to flee their homes because of the Muslims, some of them fled to the central part of Rakhine, and some of them moved to the mainland. Today, there are only a few thousand Rakhine people left in west Maungdaw."
Now, under a different title, Rakhine people are moving to the mainland once again. Maungdaw township is the witness of who ruled in the township after Rakhine people had left its own native town.
………………
Translation (4)
Look at the faces of those evil Kalars (referring to Muslims) who are planning to destroy the country
They are those people who planned to shut down the Ella Air force with a drone
That Kalar couple are going from Myawaddy to Mae Sot to buy raw materials for making drones. They can easily enter Mae Sot city. The relevant officials should look at the faces of Kalars. And they should work together with Thai government to arrest them and take action. If we can arrest them, we will be able to track the others. If anyone here knows their Myanmar address, send message to me. We will seal all of their properties here.
………………
Translation (5)
We need to know the history. In 1949, the Bengalis seized Rakhine State. At that time, it was not easy to protect the state immediately. In 1950, when the military became a little stronger, they were able to fight against those Mujahid and then they managed to put Rakhine State back in the map of the country. It is the military that has preserved Rakhine for generations with their lives, sweat and blood to be able keep the original shape of the map of the country (Myanmar). (Lwan Zaw)
……………………
Translation (6)
Last Updated Situation of Taungup Township (19/11/2024)
Bengali Kalar soldiers are stationed on Phaung Daw Oo Pagoda. Snipers from the military council are taking positions on the upper of high buildings in the city. The war is still ongoing.
…………………
Translation (7)
The news of Reuters "Rohingyas from refugee camps in Bangladesh have been recruited as soldiers" will be one of the proofs of what the Bengalis are doing, planning and committing. The main source of recruits for the Bengali terrorist is from the Bengali refugee camp. Bengali armed forces are legally allowed to use the refugee camps as Bengali military camps, and they are allowed to recruit as many new people as they need. Because of this, the Bengali terrorists can station a military camp on the islands bordering Rakhine. Those Bengalis said to Reuters "Myanmar military is not an enemy for Bengalis. We support the Myanmar military and will continue to fight with the military." Those words will testify the attitude of the Bengali with the military council one day. It is said that the purpose of the Bengali forces, who have recruited three thousand new Bengali people, is to gain territory. Their aim is to attack central Rakhine. It is said that there are currently more than 6,000 forces. There are over a hundred Bengalis in the camps of the Bengalis, and the Bengali militants are being recruited with the help of the religious extremists. On the other hand, many Rakhine are in Thailand, Malaysia, China, Laos and the mainland.
The time has come for Rakhines to decide what responsibility to take.
………………
Translation (8)
When the Bengalis arrived in Thailand, Malaysia, Indonesia by boat or by other means, they claimed that they were not Bengalis, but Burmese people. They introduce themselves as Rohingyas who came from Rakhine State of Myanmar. They even hold Myanmar flag, they sing National Anthem of Myanmar to let the host countries, the camps, the responsible persons from UNHCR, know that they are Burmese. They are doing more than what a real Burmese would do. That's how those Bengalis in abroad are creating drama. Even in Malaysia and Thailand, I have seen lots of Bengalis with dirty beard who claim themselves as Burmese. The Bengalis who are in Bangladesh will be seen waving the Burmese flag and shouting National Anthem of Myanmar at their events and sports events. Those Bengalis are using the media to misrepresent to the world that they are Burmese. In fact, the true Burmese people are running and fleeing in the wars. And no one recognizes the 2008 flag. It's scary even to think about the plans of the Bengalis who are trying to take over territory through media propaganda and terrorism.
………
Translation (9)
(Text in caption) Look how dog PDFs are frightened as the military is destroying them by drones and conducting drone training to the soldiers. Don’t worry, our turn is coming.
Translation (10)
(Text in caption) The evilness of NUG’s puppet PDF is unthinkable and unbelievable. They are raping NLD supporter women and raping local resident women by putting the gun on their heads. When these women get pregnant, they are killed or expelled from the village. When these cases are reported to NUG, they threatened the reporter rather than taking actions against those perpetrators. You can imagine how evil these people are.
Translation (11)
(Text in photo) It is noticed that dog PDFs are noisy in Chin and Karenni states nowadays.
(Text in caption) Do more attacks to keep those noisy dogs silent.
Translation (12)
The air force has destroyed terrorist PDF who are forcibly collecting money from the people in Pasaung Township of Karenni state.
Translation (13)
(Text in cartoon) As our AA are facing losses, we have to use you as human shields.
(Text in Caption) Terrorist AA is now arbitrarily arresting innocent civilians, children and monks, and using them as human shields because they have lost a lot in the frontline.
Translation (14)
Those people who trusted AA and moved to Ann township are now being used as human shields of terrorist AA, dog PDF and CDF. Dog AA is camping near public roads and forcibly collecting money from the people who pass the road. Dog AA and its alliances are not different from baggers with guns. Their end day is near because they are abusing people.
Rebels do not have rules and regulations, neither responsibility nor accountability. People in Ann township know better. Prevention is better than cure.
Translation (15)
(Text in caption) Opium terrorist AA has invaded Chin state. They are arresting, killing and raping chin people. They consider Chin people as slaves. Chin armed group is silent because they are afraid of AA.
Translation (16)
The military has conducted airstrikes against wild dog Chinese descendant MNDAA in Lashio Township. We heard that more intensive attacks are coming.
Translation (17)
(Text in Photo) Terrorist evil dog MNDAA has arrested over 30 children who are under-aged in Lashio.
(Text in caption) MNDAA called people to come back to Lashio. When people came back, they used people as human shields and they forced under-aged children to serve in their military. They are recruiting new people. It is unthinkable how evil MNDAA is. People who trusted them will face trouble soon.
Translation (18)
Even though Karen, Karenni and Pa-O are rebelling and attacking each other, their civilians live together in the same village. They are not killing each other. They are much better than Burmese PDF who are killing those who hold different stands from them including women and children.
Translation (19)
(Text in cartoon) what are you doing? We are discussing (to bring the junta leader) to the international court.
(Conversation of two people) it is not to suit the military that is protecting civilians. Only NUG and PDF should be brought to the international court because they are killing innocent civilians.
(Text in caption) NUG’s puppets, PDFs, are not only brutally killing innocent civilians, children and monks but also destroying villages and townships, and bombing bridges. It might take time to bring these terrorists to court, it is better to kill them wherever they are found. This is the only way that our country can be peaceful and people can live their lives.
Translation (20)
NUG is organized by low-standard people. They ordered terrorist PDF to kill those who hold different stands from them. PDFs are those who are ready to bite if they get bones. NUG is using them and they can not see the truth. We are wondering why people are blindly believing these low-standard people until now.
Translation (21)
(Text in cartoon) What happens when evil people, thieves, deceivers and bandits are united ? It is NUG and PDF.
(Text in caption) That is true. When evil people, thieves, deceivers and bandits are united. They become NUG and PDF.
About BHRN
Burma Human Rights Network (BHRN) is based in London, operates across Burma/Myanmar and works for human rights, minority rights and religious freedom in Burma. BHRN has played a crucial role in advocating for human rights and religious freedom with politicians and world leaders.
Media enquiries
၁နိဒါန်း
မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမုန်းစကား ပြန့်ပွားမှုသည် လူမှု့အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုလုံးကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ သဘောထား ကွဲလွဲမှုများကို ပိုမို ဆိုးရွားလာစေခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်မှု လှုံ့ဆော်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည့် အရေးကြီးသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်အဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အမုန်းစကားများသည် လူမျိုးစုကွဲပြားမှု၊ နိုင်ငံရေးမငြိမ်မသက်မှု၊များဖြင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ရောယှက်ဆက်နွယ်နေသည်။ မတူညီသည့် လူမျိုးစုများ၊ ဘာသာရေးများအကြားတွင် အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်လာသည်နှင့်အမျှ နိုင်ငံရေးတင်းမာမှုများ မကြာခဏ တိုးလာကာ ၎င်းတို့၏ လူမျိုး၊ ဘာသာရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်များကို အခြေခံသည့် အုပ်စုများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် အမုန်းစကားျားကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထိုသို့သော စကားလုံးများသည် ဦးတည်ခံရသည့် အုပ်စုများကို ဘေးဖယ်ထားရုံသာမကဘဲ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများ ကြီးထွားလာကာ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးဆီသို့ ကြိုးပမ်းမှုများကို ပျက်ပြားစေသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလပ်ဖောင်းများ ထွန်းကားလာခြင်းသည် အမုန်းစကားများ လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့မှုကို ပိုမိုဖြစ်စေပြီး အန္တရာယ်ရှိသော ဇာတ်ကြောင်းအမှားများ၊ သတင်းမှားများသည် ဆိုရှယ်မီဒီယာအသုံးပြုသူများထံသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ရောက်ရှိစေပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့် အခြေခံလူတန်းစားများ၏ အသံကို ပြောဆိုရန်အတွက် အဆင်ပြေသော်လည်း သတင်းမှားနှင့် သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို မွေးထုတ်ပေးရာနေရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင်၊ အမုန်းစကားသည် လူထုအား ပိုမိုကွဲပြားသွားစေရန်၊ စည်းလုံးမှုပိုမိုပျက်ပြားစေရန် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။
ဤအစီရင်ခံစာသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမုန်းစကားများ၏ အရင်းအမြစ်၊ သရုပ်ဖော်ပြမှုနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို ပိုင်းခြားသုံးသပ်ရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ အမုန်းစကားများ တိုးပွားလာနေသည့် လူမှုနိုင်ငံရေးအခြေအနေများကို ဆန်းစစ်လေ့လာခြင်းဖြင့် အမုန်းစကား၏ အကျိုးဆက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နားလည်သဘောပေါက်ရန် မျှော်လင့်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူမှုစည်းလုံးညီညွတ်မှု ထွန်းကားရေးတို့အတွက် အရေးကြီးသော အမုန်းစကားပြသနာရပ်ကို ဖြေရှင်းရန် အရေးကြီးပါသည်။
၂သုတေသနနည်းနာ
အမုန်းစကားသည် စိတ်ခံစားမှု အမုန်းတရားပေါ်မူတည်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာသော စကားရပ်ဖြစ်သည့် အလျောက် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုရန် ကျယ်ပြန့်ပြီး တိကျသော ဖွင့်ဆိုချက်ဟူ၍ မရှိပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ယခုအစီရင်ခံစာ၏ရည်ရွယ်ချက်အတွက်အမုန်းစကားဖွင့်ဆိုချက်ကို BHRN မှ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ တစ်စုံတစ်ဦး သို့မဟုတ် အုပ်စုတစ်စုကို ရည်ရွယ်၍ လူတစ်ဦးကို အကာအကွယ်ပြုရမည့် ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခြင်း၊ ပြစ်တင်ခြင်း၊ မုန်းတီးရန်လိုခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းတို့ကို ခွဲခြားနှိမ့်ချဆက်ဆံမှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း၊ စာဖြင့်ရေးသားခြင်း၊ အမူအယာဖြင့် ဖော်ပြခြင်း၊ အနုပညာဖြင့် ဖော်ပြခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။
လူသားတစ်ဦး၏ ကိုးကွယ်မှု၊ ဘာသာစကား၊ လိင်၊ လိင်စိတ်ခံယူမှု၊ နိုင်ငံသားဇစ်မြစ်၊ တိုင်းရင်းသားဖြစ်မှု၊ အသားအရောင်၊ လူမျိုး၊ ယုံကြည်မှု၊ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များ စသည့် မွေးရာပါ အခွင့်အရေးများကို ထိခိုက်ပြောဆိုခြင်းတို့ကိုဆိုလိုပါသည်။ လေ့လာမှုတွင် တွေ့ရှိသည့် အမုန်းစကားများကို အောက်ပါအတိုင်းပြန်လည်ခွဲခြားပါသည်။ အပြစ်သားများအဖြစ်ပုံဖော်ရေးသားသည့် အမုန်းစကားများ၊ နိုင့်ထက်စီးနင်းပြောဆို သည့်အမုန်းစကားများ၊ လူအဖြစ်မှ နှိမ့်ချဆက်ဆံသည့် အမုန်းစကားများ၊ ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုကိုအားပေးသည့် အမုန်းစကားများ၊ ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသားသည့် အမုန်းစကားများ၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အမုန်းစကားကြောင့် ကျူးလွန်သည့်လုပ်ရပ်များကို ဂုဏ်ယူစရာအဖြစ် ရေးသားသည့် အမုန်းစကားများ စသည်တို့ဖြင့် အမျိူးအစား ခွဲခြားထားပါသည်။
BHRN သည် လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နိုင်ငံရေးစစ်ရေးတင်းမာမှုများဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် စစ်တပ်နှင့် ၎င်း၏ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်များမှ ဖြန့်ဝေနေသည့် သတင်းအကြောင်းအရာများ တွင် ပါဝင်သည့် အမုန်းစကားအသုံးအနှုန်းများကို နေ့စဥ်လေ့လာစောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။
အမုန်းစကားများ ဖြန့်ဝေရန်အတွက် စစ်အစိုးရနှင့် ထောက်ခံသူများ အသုံးပြုနေသည့် အွန်လိုင်းနှင့် ပုံနှိပ်မီဒီယာတို့ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဤအစီရင်ခံစာကို စုစည်းထားပါသည်။ အထူးသဖြင့် BHRN သည် 2024 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာဘာလတွင် Facebook gp ၃ ခု၊ Facebook အကောင့် ၁၃ ခု၊ Telegram Channels ၂၄ ခု ၊ Tiktok account ၃၄ ခု ၊ နှင့် Printed Media ၃ ခုကို နေ့စဉ် စောင့်ကြည့်ခဲ့ပါသည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ တခုလုံးကို လွှမ်းခြုံနိုင်သည့် လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုမျိုးကို လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် အကန့်သတ်များစွာရှိသဖြင့် မှတ်တမ်းမတင်နိုင်သည့် အမုန်းစကားဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။
၃လူမှုကွန်ရက်များတွင် အမုန်းစကားတွေ့ရှိချက်များ
BHRN ၏ ယခုလလေ့လာစောင့်ကြည့်မှုတွင် အမုန်းစကားအရေအတွက် ( ၈၇ ) ခုကိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေသူများသည် Facebook Account များ၊ TikTok အကောင့်တို့ကို တကောင့်တည်းကို တစိုက်မတ်မတ်အသုံးပြုခြင်းမဟုတ်ပဲ active မဖြစ်တော့သည့်အကောင့်များကို တွေ့ရှိရပြီး အကောင့် သစ်များ ဖွင့်ခြင်းနှင့် Telegram channel များကို အသုံးပြုကြသည်။ ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီသည် ၎င်းတို့၏ ဝါဒဖြန့်ဝေမှုအား Telegram channel များနှင့် TikTok များကို အဓိကထား အသုံးပြုသည်။
အမုန်းစကားဦးတည်ပစ်မှတ်များနှင့် အသုံးအနှုန်းများ
နိုဝင်ဘာလ လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုတွင် တွေ့ရှိရသည့် အမုန်းစကားများ၏ ဦးတည်ပစ်မှတ်များမှ ယခုတွေ့ရှိမှုတွင် အမုန်းစကားဦးတည် တိုက်ခိုက်ခံရမှု အများဆုံးမှာ PDF များဖြစ်ပြီး ဒုတိယ တိုက်ခိုက်မှု အများဆုံးမှာ AA ကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် အမုန်းစကားများဖြစ်ကာ တတိယအများဆုံးမှာ NUG ကို ရေးသားပြောဆိုကြသည့် အမုန်းစကားတို့ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များ အပေါ် ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် အမုန်းစကားများကိုလည်း တွေ့ရှိရသည်။
ထို့ပြင် ယခုလတွင် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုများတွင် အသုံးအများဆုံးအသုံးအနှုန်းများမှာ ခွေး ၊ ခွေးအ(ခဲဝါ)၊ အကြမ်းဖက်၊ ဘင်္ဂါလီ ၊ ကုလား၊ မိစ္ဆာ တို့ ဖြစ်သည်။
အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအပေါ် ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့်အမုန်းစကားများ
ဂျာမဏီအခြေစိုက် ရိုဟင်ဂျာများ ပူးပေါင်းပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာများအား ကူညီထောက်ပံ့ရေးအတွက် ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေးသည် ပြည်တွင်းနေ ရိုဟင်ဂျာများအတွက်မဟုတ်ဘဲ အစ္စလာမ်မစ်အစွန်းရောက် လက်နက်ကိုင်များအတွက်သာဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀၁၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ထဲက ရိုဟင်ဂျာများ သန်းပေါင်းများစွာသော နိုင်ငံတကာအကူအညီများ ရရှိထားသော်လည်း မြေပြင်တွင် ထိရောက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များမရှိကြောင်း မွတ်စလင်များ အင်အားကြီးစွာ လှုံဆော်ရန်ပုံငွေရှာခြင်းသည် မွတ်စလင်လက်နက်ကိုင်များအတွက်သာဖြစ်ကြောင်းနှင့် အလွန်အန္တရာယ်ကြီးသော ကိစ္စရပ်ဖြစ်ကြောင်း Than Win Facebook အကောင့်၌ အမုန်းစကားရေးသားထားသည်ကိုတွေ့ရသည်။ အဆိုပါရေးသားမှုတွ မွတ်စလင်များအား အကြမ်းဖက်သော အပြစ်သားအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Than Win
ရခိုင်ပြည်နယ်မှာဖြစ်ပွားနေသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများကို အာရုံစိုက်နေချိန် တဖက်တွင် မွတ်စလင်အကြမ်းဖက်များက မောင်တောဒေသကို သိမ်းပိုက်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု Lu Thar Facebook အကောင့်မှ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေထားသည်။ အဆိုပါ ဖြန့်ဝေမှုတွင် စစ်ပန်းနေသည့် ရခိုင့်တပ်တော် AA အား မွတ်စလင်အကြမ်းဖက်များမှ တိုက်ထုတ်ရန် အခြားမွတ်စလင်များက ပြောဆိုနေကြောင်း မွတ်စလင်များက အမုန်းစကားကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအနှံ့မှ ဖြန့်ဝေနေကြောင်းနှင့် မွတ်စလင်အကြမ်းဖက်များကို တိုက်ထုတ်ရန် စစ်ကောင်စီတပ်အတွင်း ဝင်ရောက်ရန် ဖော်ပြထားသည်။ Lu Thar ၏ရေးသားချက်များတွင် မွတ်စလင်များအား အကြမ်းဖက်များအဖြစ် အကြိမ်အကြိမ်အသုံးပြုထားပြီး ပြည်တွင်းနေမွတ်စလင်များအား အပြစ်သားဖြစ်စေရန် ပုံဖော်ထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Lu Thar
Lu Thar Facebook အကောင့်ကပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ ရခိုင်များ အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသည်မှာ မွတ်စလင်များကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု လူမျိုးရေးအခြေပြုအမုန်းစကားကို ထပ်မံဖြန့်ဝေထားသည်။ နယ်စပ်ဒေသမှ ရခိုင်လူမျိုးများသည် ရခိုင်ပြည်အလယ်ပိုင်းသို့လည်းကောင်း တချို့မှာ ပြည်မအထိ လည်းကောင်း တချို့မှာ ပြည်ပအထိ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရကောင်း မောင်တောဒေသတွင် ရခိုင်လူမျိုး သောင်းဂဏာန်းသာ ကျန်ရှိတော့ကြောင်း ရေးသားကာ မွတ်စလင်များတိုးပွားလာခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ရခိုင်မွတ်စလင်များအား အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ထားသည်။ အမှန်စစ်စစ် ရခိုင်လူမျိုးများနေရပ်စွန့်ခွာမှုသည် ဒေသတွင် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းနည်းပါးမှုနှင့် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကြောင့်သာဖြစ်သည်။ မူရင်းပို့စ် Lu Thar
နွေဦးတော်လှန်ရေးတွင် ပါဝင်နေသည့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအား တိုင်းပြည်ကို ဖျက်စီးနေသူများအဖြစ် ဟန်ငြိမ်းဦး တယ်လီဂရမ်ချန်နယ်က အမုန်းစကားဖြန့်ဝေထားသည်။ အဆိုပါဖြန့်ဝေမှုတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအား နိုင်ထက်စီးနင်းအသုံးပြု ရေးသားထားသည့် အသုံးနုန်းများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် ဟန်ငြိမ်းဦး
ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် အမုန်းစကားများ
ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ရိုဟင်ဂျာများက ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါ သိမ်းပိုက်မှုကို တပ်မတော်က ပြန်လည် တိုက်ယူခဲ့ကြောင်း အချက်အလက်အမှားများဖြင့် အမုန်းစကားများကို Zaw Min Oo Facebook အကောင့်မှ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်မြေပုံတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းနိုင်ခဲ့သည်မှာ တပ်မတော်ကြောင့်ဟု စစ်ကောင်စီအား ဂုဏ်ယူစရာအဖြစ်ပုံဖော်ကာ ရိုဟင်ဂျာများအား အပြစ်သားများ၊ အကြမ်းဖက်များအဖြင့် နှိမ့်ချစွာ ပြောဆိုသုံးနုန်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Zaw Min Oo
ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲများအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ စစ်သားများကို စစ်ကောင်စီက အသုံးပြုနေကြောင်းနှင့် ရိုဟင်ဂျာစစ်သားများသည် ဘုရားစေတီပေါ်တွင် တပ်စွဲထားကြောင်း ရိုးမလင်္ကာ Facebook အကောင့်မှာရေးသားထားသည်။ အဆိုပါ ရေးသားချက်သည် အာဏာသိမ်းမှုကို မလိုလားသော ပြည်သူများက ရိုဟင်ဂျာမွတ်စလင်များသည် စစ်ကောင်စီဘက်မှရပ်တည်နေသယောင်ထင်မှတ်စေပြီး ရေးသားမှုတွင်လည်း ရိုဟင်ဂျာများအား နှိမ့်ချစွာသုံးနှုန်းထားသော အသုံးအနှုန်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် ရိုးမလင်္ကာ
ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ရိုဟင်ဂျာစခန်းများတွင် စစ်သားစုဆောင်းမှုများရှိနေကြောင်းကို RSO ခေါင်းဆောင်နှင့် ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ အင်တာဗျူးကို ကိုးကားကာ ပြည်တွင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများတွင်လည်း တပ်သားသစ် စုဆောင်းမှုများရှိနေကြောင်း Lu Thar Facebook အကောင့်၌ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဖော်ပြချက်သည် ပြည်တွင်းနေ ရိုဟင်ဂျာများအား အကြမ်းဖက်သည့် အပြစ်သားများအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသားထားသည်။ ထို့ပြင် ထိလွယ်ရှလွယ်လူမျိုးရေး ဘာသာရေးကို သွေးထိုးလှုံ့ဆော် ရေးသား ထားသည့်အတွက် အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်ပွား၇◌န် အားပေးသည့် အရေးအသားကိုလည်း တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Lu Thar
ပြည်ပရောက် ရိုဟင်ဂျာများသည် မိမိကိုယ်ကို မြန်မာဟု သုံးနှုန်းကာ နိုင်ငံပတ်နေချိန် ပြည်တွင်နေ မြန်မာများက စစ်ပွဲများကြောင့် ပြေးလွှားနေရကြောင်း ၊ ကမ္ဘာကို ပုံမှားရိုက် ဝါဒဖြန့်နေကြောင်း ရိုဟင်ဂျာများ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို ကန့်ကွက်တားမြစ်သည့် ရေးသားမှုကို Lu Thar Facebook အကောင့်၌ ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ ဖော်ပြချက်တွင် ရိုဟင်ဂျာများသည် အကြမ်းဖက်လက်နက်ကိုင်ကာတနည်း၊ မီဒီယာအားဖြင့် ဝါဒဖြန့်လို့တသွယ် နယ်မြေလုရန် ကြိုးစားနေသည့် အပြစ်သားများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Lu Thar
PDF များအပေါ် ပစ်မှတ်ထား ဦးတည်တိုက်ခိုက်သော အမုန်းစကားများ
ကယားပြည်နယ် ဖားဆောင်မြို့နယ်တွင် စစ်တပ်မှ လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ပြီးသည့်နောက်ပိုင်းတွင် ဖားဆောင်းမြို့နယ်အတွင်း ဆက်ကြေးကောက်နေသည့် PDF များကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲချေမှုန်းမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စစ်တပ်ထောက်ခံသည့် minthu tiktok အကောင့်မှ ရေးသားဖော်ပြထားသည်။ ထိုရေးသားမှုတွင် PDFများအား ဆက်ကြေးကောက်နေသည့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းဟု အပြစ်သားအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသားထားသည့် အမုန်းစကားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထား သည်။ မူရင်းပို့စ် minthu
ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ် PDF များ၏ အသံများသည် တော်တော်ကျယ်နေ သည့်အတွက် အသံတိတ်အောင် ထပ်ဆော်ပေးရမည်ဟု ချင်းပြည်နယ်နှင့် ကယားပြည်နယ်တို့တွင် PDFများကို ကုန်းကြောင်း၊လေကြောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန် လှုံ့ဆော်မှုများကို ရေးသားဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ထိုရေးသားမှုတွင် PDF များအား ခွေးဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ လူအဖြစ်မှနှိမ့်ချသည့် အမုန်းစကားကို ထည့်သွင်းရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ
NUG လက်အောက်ရှိ ပလဖ၊ ပအဖ၊ PDF များသည် အမျိုးသမီးများကို မုဒိမ်းကျင့် ဖျက်ဆီးမှုများကို ကျူးလွန်လျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် ဒေသခံပြည်သူများကိုလည်း လက်နက်ပြခြိမ်းခြောက်ပြီး မုဒိမ်းကျင့် ဖျက်ဆီးမှုများကိုပါ ကျူးလွန်လျက်ရှိသည်။
ထိုသို့ကျူးလွန်မှုများကို NUG ကိုယ်တိုင််သော်လည်း အရေးမယူသည့်အပြင် တိုင်ကြားသူသည် အသက်အန္တရာယ်ပါ ခြိမ်းခြောက်ခံမှုများပါ ကြုံတွေ့နေရသည် ဟု Ka Ka Han telegram channel မှ ရေးသားဖြန့်ဝေထာသည်။ ထိုရေးသားဖြန့်ဝေမှုတွင် PDF များအား မုဒိန်းကောင်းများ၊ အကြမ်းဖက်သမားများအဖြစ် ရေးသားထားပြီး အပြစ်သားအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသားထားသည့် အမုန်းစကားများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Ka Ka Han
စစ်ကောင်စီမှ စစ်မှုထမ်းသင်တန်းကျောင်းတွင် ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲသည့် သင်ခန်းစာများ ပို့ချနေသည်ဟု ခေတ်သစ်မီဒီယာ၏ ဖော်ပြမှုအောက်တွင် ပြည်သူများ၏ မှတ်ချက်ပေးမှုများကို စစ်ကောင်စီဝါဒဖြန့် မှိုင်းဝေချန်နယ်တွင် ပြန်လည်ဖော်ပြကာ စစ်တပ်မှ ဒရုန်းများဖြင့် တန်ပြန်ချေမှုန်းခြင်းများ ဆောင်ရွက်မှုကို PDF များက သွေးပျက်နေပြီဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဖော်ပြမှုတွင် PDF များကို ခွေးဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် အမုန်းစကားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ
ရခိုင့်တပ်မတော် (AA) အား ပစ်မှတ်ထား အမုန်းစကားတိုက်ခိုက်မှုများ
AAသည် အထိအခိုက်အကျအဆုံးများပြီး အင်အားနည်းပါးလာသည့်အတွက် အပြစ်မဲ့ ပြည်သူများ၊ ကလေးငယ်များနှင့် ရဟန်းများကို အတင်း လိုက်လံဖမ်းဆီးပြီး လူသားတံတိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုလာသည်ဟု AAဟာ အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ထားသည့် ကာတွန်းကို မာဃရေးဆွဲပြီး ဟန်ငြိမ်းဦး telegram channel မှ ဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် ဟန်ငြိမ်းဦး
အမ်းမြို့သစ်တွင် AA ကို ယုံကာ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူများသည် AA၊ PDF၊ CDFတို့၏ အန္တရာယ်ကိုကြုံတွေ့နေကြရသည့်အတွက် အမ်းမြို့ကို လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကို ပြုလုပ်ရန် ခြိမ်းခြောက်ရေးသားထားသည့် အမုန်းစကား၊ AA အား ခဲဝါ(ခွေး) နှင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် အမုန်းစကားများကို စစ်တပ်၏ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ် တခုဖြစ်သည့် ရက္ခိတဟစ်တိုင် telegram channel မှဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် ရက္ခိတဟစ်တိုင်(သတင်းမှန်)
AA တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ချင်းပြည်နယ်ထဲသို့ နယ်ချဲ့ကျူးကျော်ပြီး ဒေသခံချင်းလူမျိုးများကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများပြုလုပ်နေသည့်အပြင် မုဒိန်းကျင့်မှုများပါ ကျူးလွန်လျက်ရှိကြသည်ဟု AAတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ချင်းလူမျိုးများကို သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်နေသည့် ကာတွန်းကို ကလောင်အမည် မာဃက ရေးဆွဲထားပြီး စစ်သွေးတယ်လီဂရမ်ချန်နယ်မှဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး
MNDAA နှင့် PNLA အဖွဲ့အား ဦးတည်ပစ်မှတ်ထားရေးသားခဲ့သည့်အမုန်းစကားများ
လာရှိုးမြို့အား စစ်ကောင်စီမှ လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကျဲတိုက်ခိုက်မှု အပေါ်ဂုဏ်ယူစရာအဖြင့် ရေးသားထားသည့် စစ်တပ်ထောက်ခံသည့် Zaw Min Oo အမည်ဖြင့်အသုံးပြုသော Facebook အကောင့်ပိုင်ရှင်၏ ရေးသားမှု တွင် မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် MNDAA အား နိုင့်ထက်စီးနင်းပြောဆိုခြင်း ၊ လူအဖြစ်မှနှိမ့်ချသည့် ခွေးနှင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် အမုန်းစကားများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည် ကို တွေ့ရှိ ခဲ့ရပါသည်။ မူရင်းပို့စ် Zaw Min Oo
မြန်မာအမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ်မဟာမိတ်တပ်မတော် MNDAA သည် ဒေသခံပြည်သူတွေအား လူသား တံတိုင်း အဖြစ်အသုံးချနေသည်ဟု၍ စွပ်စွဲ ရေးသားထားသည့်ရေးသားမှုတွင် MNDAA အဖွဲ့အား လူငယ်များ အား ပေါ်တာဆွဲသောအကြမ်းဖက်သမားများ ဟူ၍ အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်၍ လည်းကောင်း ၊ လူအဖြစ်မှ နှိမ့်ချသည့် ခွေးနှင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် အမုန်းစကားများကို စစ်သွေး Telegram ချန်နယ်တွင် ထည့်သွင်း ဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး
ရှမ်းတောင်တွင် စစ်မီးတောက်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး ကယန်းလူမျိုးများ၊ ပဒေါင်လူမျိုးများကို ပအို့ဝ်နယ်ထဲသို့ ခေါ်သွင်းကာ ခွန်ဥက္ကာသည် ပအို့ဝ်လူမျိုးကို သစ္စာဖောက်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် PNLA အဖွဲ့သည် KNDFတို့နှင့်ပူးပေါင်းပြီး ပအို့ဝ်လူုကို သစ္စာရှိသောာ PNA ပြည်သူ့စစ်နှင့် တပ်မတော်ကို တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်ရန် ကြိုးစားမှုများးဖြင့် PNLA အဖွဲ့သည် ပြိုကွဲတော့မည့် အခြေအနေဖြင့် ကြုံတွေ့နေရ ပြီဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် PNLA ဌာနချုပ်သည်ပင်လျှင် KNDF တို့ သိမ်းယူထာပြီးဖြစ်သည်။ PNLA ခေါင်းဆောင် ခွန်ဥက္ကာမှ စစ်တပ်နှင့် လက်နက်ချ ညှိနှိုင်းလိုသော်လည်း မာဝီတို့ သတ်မည်ကို စိုးရိမ်နေရကြောင်းနှင့် PNA ဖက်မှ စတင်ကမ်းလှမ်းလည်မည်ကို စောင့်မျှော်နေရကြောင်း ဝါဒဖြန့် ရေးသားထားပါသည်။ ထိုရေးသားမှုတွင် ကယန်းလူမျိုးများအား ပဒေါင်လူမျိုးများဟု နိုင့်ထက်စီးနင်းခေါ်ဆိုခြင်း၊ ကယန်းလူမျိုးများအား ကယန်းဆိုးဟု အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ရေးသားခြင်း၊ PNLA သည် KNDF နှင့် ပူးပေါင်းသည့်အတွက် သစ္စာဖောက်အဖြစ် အပြစ်သားပုံစံ ပုံဖော်ရေးသားထားသည့် အမုန်းစကားများကို General Min Aung Hlaing အမည်ဖြင့် tiktok account မှရေးသားဖြန့်ဝေထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Gerenal Min Aung Hlaing
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအား ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့်အမုန်းစကားများ
NUGဝန်ကြီးများက စစ်တပ်ါး နိုင်ငံတကာတရားစွဲရေးတွက်ဆွေးနွေးသည့်ပုံကို ပြည်သူ ၂ ဦးမှ စစ်တပ်ကိုတရားစွဲဆိုရန် ဆွေးနွေးရမည်မဟုတ်ပဲ ပြည်သူများကို အကြောင်းမဲ့သတ်ဖြတ်နေသည့် PDF များကို တရားစွဲရမှာဖြစ်သည်ဟု ပုံဖော်ထားသည့် ကာတွန်းကို ဖော်ပြကာ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ ကလေးငယ်များနှင့် ရဟန်းသံဃာများကို သတ်ဖြတ်သည့်အပြင် မြို့ရွာများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေသည့် NUGအဖွဲ့နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်ပါးစေ PDF များကို တွေ့သည့်နေရာတွင် သတ်ဖြတ်ရန် ခြိမ်းခြောက်လှုံ့သည့် အမုန်းစကားကို စစ်သွေး တယ်လီဂရမ် ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး
NUGသည် စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်ကပင် အဆင့်အတန်းမရှိသူများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့နှင့်အမြင်မတူသည့် သူများကို သတ်ဖြတ်ရန် PDFကို ခိုင်းစေထားသည်။ NUG သည် PDF များကို ထိုးကျွေးထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု NUG အား အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ခြင်းနှင့် PDF များအား ခွေးနှင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် အမုန်းစကားများကို စစ်သွေး telegram channel မှ ဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး
ပညာရှင်ကြီးအား လူတဦး မှ လူဆိုး သူခိုး လူလိမ် ဓားပြ သူပုန် သူယုတ်မာတို့အား ပေါင်းလိုက်လျှင် ဘာဖြစ်လာပါသလဲဟု မေးချိန်တွင် ပညာရှိဆိုသူမှ NUG နှင့် PDF အဖွဲ့ဟု ဖြေကြားနေသည့် ကာတွန်းကို Justice Seeker Group JSG မှ ဖော်ပြထားပြီး ထိုကာတွန်းသည်NUG နှင့် PDF တို့အား ပြစ်သားအအဖြစ်ပုံဖော်ရေးသားထားသည့် ကာတွန်းဖြစ်သည်။ မူရင်းပို့စ် Justice Seeker Group
၄အမုန်းစကားအမျိုးအစား အရေအတွက်ပြပုံ
၅အမုန်းစကား ဦးတည်ပစ်မှတ် အရေအတွက်များအား ဖော်ညွှန်းပုံ
၆အမုန်းစကားရေးသားသူများ သုံးစွဲသည့် keywords များ
၇နိဂုံး
နိုဝင်ဘာလအတွင်း အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုများကို လေ့လာသုံးသပ်ကြည့်ပါက စစ်ရေးအပေါ်အခြေခံသော လူမျိုးရေး ဘာသာရေးကို ဦးတည်သည့် အမုန်းစကားများ၊ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအပေါ် နိမ့်ချပြောဆိုကာ မိမိကိုယ်ကို တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်သည့် ဂုဏ်ယူစရာအဖြစ် ပုံဖော်မှုများကိုလည်း တွေ့ရသည်။
အထူးသဖြင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များနှင့် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်ပေါ်ရန် လှုံ့ဆော်မှုများကို အများဆုံးတွေ့ရသည်။ ယခုလတွင် ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကိစ္စရပ်များကို ပြည်တွင်းနေ အဖိနှိပ်ခံ ရိုဟင်ဂျာများနှင့် နိုင်းယှဉ်ကာ အမုန်းစကားကို ဖြန့်ဝေသည်။ ရိုဟင်ဂျာများအား အကြမ်းဖက်သမားအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရခိုင် ပြည်နယ်ကို ခွဲဝေယူရန် ကြိုးပမ်းနေသူများအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသားထားသည်။ ထို့ပြင် အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်များအား အခွင့်ထူးခံ လူတန်းစားများအဖြစ် ပုံဖော်ကာ အမုန်းတရားပွားများရန် လှုံ့ဆော်မှုများလည်းရှိသလို နိုင်ထက်စီးနင်းအသုံးအနုန်းများဖြင့် စော်ကားမှုများလည်းရှိသည်။
စစ်ကောင်စီနှင့် စစ်ရေးရင်ဆိုင်နေရသည့် လက်နက်ကိုင်များအား အမုန်းစကားဖြန့်ဝေသူများက နှိမ့်ချပြောဆိုခြင်းများပြုလုပ်ကာ စစ်ကောင်စီအား ဂုဏ်ယူမြင့်မြတ်စွာအဖြစ်ခံယူသည်။ စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ဒေသများကိုလည်း အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်အောင် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေပါသေးသည်။ ပြညသူများက အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် လက်ခံသည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG ကိုလည်း လက်နက်ကိုင်ပြည်သူများအား အသုံးချနေသူ ၎င်း၏လက်အောက်ခံအဖွဲ့များအား အပြတ်ရှင်းရန် အကြမ်းဖက်မှုကို အားပေးသည့် အရေးအသားများစွာကို အသုံးပြုဖြန့်ဝေသည်။
အမုန်းစကားများရေးသားဖြန့်ဝေနေသည့် ပုံနှိပ်မီဒီယာများထဲတွင် Guardian ဂျာနယ်ထုတ်ဝေမှုသည် ရပ်တန့်သွားပြီး Bullet journal တခုသာ ဆက်လုပ်ထုတ်နိုင်တော့သည်ကို တွေ့ရှိရသည်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ရသော် အောက်တိုဘာလတွင် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေရာတွင် လူ့အဖွဲ့အစည်း၊ လူတစ်ဦးတယောက်အပေါ် နှိမ့်ချပြောဆိုခြင်း အသုံးအနှုန်းများကို အများဆုံးအသုံးပြုထားပြီး အပြစ်အသားအဖြစ်ပုံဖော်မှုနည်းလည်းဖြင့်လည်း အာဏာရှင်အပေါ်လက်ခံလာအောင် စည်းရုံမှုများပြုလုပ် သည်။
